ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın nükleer zenginleştirme kapasitesinde "anlamlı" bir azaltım yapmasının Washington'ın temel şartlarından biri olduğunu açıkladı. Vance, bu adımın atılması durumunda yaklaşık 7 aydır devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik bir anlaşmanın mümkün olabileceğini belirtti.
Vance, Reuters'a verdiği özel röportajda, ABD'nin Tahran'dan yalnızca geleceğe yönelik taahhütler değil, somut adımlar beklediğini vurguladı. İran'ın nükleer silah geliştirmek istemediğini göstermesi gerektiğini ifade eden Vance, uranyum zenginleştirme kapasitesinin düşürülmesinin bu konuda önemli bir gösterge olacağını belirtti.
İran'ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma neden ihtiyaç duyduğunu sorgulayan Vance, Tahran'ın nükleer silah geliştirmeme konusunda ciddi olduğunu göstermek istiyorsa zenginleştirme kapasitesinde somut ve anlamlı bir azaltıma gitmesi gerektiğini söyledi. ABD ile İran'ın son haftalarda savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için karşılıklı teklifler sunduğu bildirildi.
Vance, Washington'ın anlaşmaya açık olduğunu ancak İran'ın nükleer programı konusunda somut tavizler vermesi gerektiğini ifade etti. "Eylem karşılığında yalnızca söz kabul etmeyeceğiz" diyen Vance, İran'ın fiili adımlar atmasının zorunlu olduğunu vurguladı. Ayrıca, müzakerelerin önündeki sorunlardan birinin de İran'daki karar alma mekanizmasına ilişkin belirsizlik olduğunu öne sürdü.
ABD'nin İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temas halinde olduğunu belirten Vance, bu isimlerin İran'ın mevcut yönetim yapısı içinde ne ölçüde yetki sahibi olduklarının Washington açısından net olmadığını ifade etti. Trump, İran'da kararları kimin verdiğinin bilinmemesini en büyük sorunlardan biri olarak nitelendirdi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD'li yetkililerin İran'daki muhataplarını ve ülkenin karar alma sisteminin nasıl işlediğini bildiklerini savundu. Bakanlık Sözcüsü İsmail Bekayi, asıl sorunun ABD yönetiminden gelen çelişkili açıklamalar olduğunu belirtti.
Savaşın ABD'ye aylık maliyetinin yaklaşık 3 milyar dolara ulaştığı, çatışmaların enerji fiyatlarını yükseltmesi nedeniyle Trump yönetimi ve Cumhuriyetçiler üzerindeki siyasi baskının arttığı ifade ediliyor. Vance, İran güçlerinin Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri vurabildiğini ancak enerji ihracatını tamamen durduramadığını söyledi. Vance, barış görüşmelerini kendisinin yönetip yönetmediği sorusuna doğrudan yanıt vermekten kaçınarak, sürece aktif şekilde dahil olduklarını ancak nihai kararların Başkan Trump tarafından verildiğini belirtti.
